PKN
  » Wijkgemeente I » Pastoraat en kringen 
Hervormde Gemeente te Berkenwoude
Preek 19 april 2020 Preek 19 april 2020
Preek: Heb mij lief – over Verzoening

Gemeente van Christus, lieve mensen van God,

“Simon, zoon van Johannes, heb je me lief?”
Alle vier evangeliën vertellen over het verraad van Petrus in de nacht dat Jezus werd opgepakt, verhoord en gekruisigd, maar alleen het Johannesevangelie schrijft over de rehabilitatie van Petrus. Drie keer heeft Petrus gezegd dat hij Jezus niet kent, drie keer vraagt Jezus aan hem: “Simon, zoon van Johannes, heb je me lief? Hou je van mij?” Petrus wordt er verdrietig van. Waarom blijft Jezus zo door vragen. Hij weet toch alles? Hij weet toch dat Petrus van hem houdt, met hart en ziel en lijf en leden?

‘Simon, zoon van Johannes’, zo noemt Jezus hem.
Niet: Petrus… Rots… de naam die Jezus hem gegeven heeft drie jaar geleden. Toen hij zijn missie begon…
Hier… aan de oevers van hetzelfde meer… de zee van Tiberias, in Galilea, waar hij vissers uitnodigde hem te volgen op zijn weg.
Drie jaar lang was Petrus Jezus’ rechterhand. Hij was een enthousiaste leerling. Vol vuur, hoop en verlangen naar verandering… verbetering!  Met een rotsvast geloof dat Jezus de Messias is, de Gezalfde van God.

En nu…
Het is Pasen geweest.
Na zijn opstanding heeft de Heer zich twee keer eerder aan zijn leerlingen laten zien. Dat was in Jeruzalem, toen ze nog vol waren van de gebeurtenissen die zich binnen één week hadden afgespeeld.
Jezus verraden… opgepakt… verhoord… vermoord…
Maar ook: opgestaan… en verschenen!
Dat laatste is misschien nog wel het wonderlijkste van alles. Jezus is er echt nog. Hij is niet weg. Hij is niet dood. Hij laat zich zien. Opnieuw…
Nieuw en anders, want Hij wordt niet direct herkend, maar toch… Hij-is-er.

Hij-is-er! De Openbaring van Israël.
Jezus is de Openbaring van Israël. Zo noemt Johannes de Doper hem. Wegbereider van de Heer. Voorloper van Jezus. Jezus de Zoon, door God gezonden. God en Zoon, ze zijn één. ‘Ik ben’, zegt Jezus. Zeven keer:

Ik ben het brood des levens
Ik ben het licht der wereld
Ik ben de deur
Ik ben de goede herder
Ik ben de opstanding en het leven
Ik ben de weg, de waarheid en het leven
Ik ben de ware wijnstok.

‘Ik ben’, zegt Jezus. Zeven keer verwijst hij naar de naam van God: ‘Ik ben die Ik ben’. De naam waarmee God zichzelf heeft geopenbaard aan Mozes.  Die Naam die standvastigheid uitdrukt als Mozes voor de opdracht staat Gods volk te bevrijden van de slavernij uit Egypte. ‘Ik zal doen wat ik zeg, je kunt van mij op aan.’
De Naam die nabijheid uitdrukt, Mozes staat er niet alleen voor: ‘Ik ben erbij. Ik ga met je mee.’
Die naam…
Die naam belichaamt Jezus door opnieuw aan zijn leerlingen te verschijnen. Hij is er en Hij gaat met ze mee. Als ze zijn weg van woord en waarheid, van hoop en bevrijding aan de mensen gaan verkondigen.

Maar voor ze dát kunnen, moet er nog iets recht gezet worden…
Dat geldt met name voor Petrus, de Rots, waarop de ecclesia, het samenkomen van de gelovigen, is gebouwd. Petrus wordt het fundament van Christus’ ecclesia, de kerk, en dat moet goed gebouwd zijn, solide en stevig.

                                        -0-0-0-0-0-0-0-0-
“Ik ga vissen.”
Petrus keert terug tot de orde van de dag.
Het was een intense week. In Jeruzalem heeft Jezus zijn leerlingen gezegend met zijn heilige Geest. Hij heeft hen een opdracht gegeven: “Zoals de Vader mij heeft uitgezonden, zo zend ik ook jullie uit.” Ze zijn toegerust om Jezus’ werk op aarde voort te zetten, maar er moet ook brood op de plank komen nietwaar?
En zo zijn enkele leerlingen teruggekeerd naar Galilea, waar ze hun oude beroep van visser weer hebben opgepakt.
Ze vissen heel de nacht, maar vangen niets.

Dan… bij het aanbreken van de dag, staat Jezus daar, en op zijn aanwijzingen lukt wel!
Honderddrieenvijftig grote vissen!
Zo vol is het net, dat het net niet scheurt…
Overvloedig is de vangst. Zo openbaart Jezus zich, levend en aanwezig in het dagelijks bestaan. Het gewone bestaan van gewone mensen, door dit bestaan te zegenen, te zorgen voor vis die hij zelf helemaal niet nodig heeft. Alles staat al klaar voor het ontbijt dat hij met zijn leerlingen wil houden.

“Kom’, eet iets.”
Rondom een vuurtje worden brood en vis gedeeld.
Wordt het geheim van Pasen nog een keer uitgelegd.
Het brood des levens wordt gebroken en uitgedeeld.
De leerlingen voeden zich met hemels proviand.
Ze voeden zich met Hem die hun is voorgegaan.
Zo worden ze gesterkt om zelf op weg gaan.

Gesterkt door Jezus’ aanwezigheid, door de grote visvangst, het samen eten, groeien geloof, hoop en liefde. Het duister van de nacht,  de chaos van de zee, het is opnieuw bedwongen door het licht van de morgen, het licht van de schepping, het licht van Pasen. Maar houdt het ook als Jezus er niet meer is? Als hij straks is opgestegen tot de Vader?

“Simon, zoon van Johannes, heb je mij lief, meer dan de anderen hier?”

Natuurlijk heeft Petrus Jezus lief. Toch moet hij het drie keer beamen. Drie keer wordt hij met zijn neus op het feit gedrukt dat hij Jezus verlaten heeft toen het er op aan kwam. Wat is zijn woord eigenlijk waard? Wat betekent  zijn ‘Ja’ echt?
Verdrietig wordt Petrus ervan… emotioneel…  als hij geconfronteerd wordt met dit tekort in hemzelf. Dat Jezus het drie keer moet vragen of het echt waar is wat hij zegt. Zodat het geen farce blijkt te zijn zoals de vorige keer toen hij gezworen had dat hij Jezus nooit zou verlaten.

Pijnlijk is het als je op je eigen tekorten wordt gewezen.
Pijnlijk, maar noodzakelijk soms, om te kunnen helen wat gebroken is. Om je te kunnen verzoenen met het duister in jezelf. Want daar ontkomen we niet aan. Heling, verzoening, kent een beweging van de nacht die overgaat in de dag, van duisternis dat overgaat in licht, van de chaos van de oervloed waaruit bewoonbaar land ontspruit.

In de jaren dat ik predikant was op Curaçao werd ik me pijnlijk bewust van de geschiedenis die Nederland heeft met dit zonnige eiland in de Caribbean. Het slavenmuseum in Willemstad laat niets onverbloemd. In woord en beeld wordt de geschiedenis van de translatlantische slavenhandel getoond. Martelwerktuigen, een replica van een scheepsruimte, het toont de verschrikkingen die de tot slaaf gemaakte mens heeft moeten doorstaan. Bijzonder ongemakkelijk voelde ik mij, toen ik een rondleiding kreeg in een groep waarin ik de enige Nederlander was. Mijn kerk was gastvrouw van een bijeenkomst met andere gereformeerde kerken in het Caribisch gebied. De andere deelnemers waren voornamelijk van Afro-Caribische komaf. Het was confronterend om de gids te horen spreken over ‘the Dutch’. Hoe ze optraden, dat ze rijk werden van de slavernij. Ik wilde mijzelf verdedigen. Ik was daar toch niet bij? Ik ben toch niet verantwoordelijk? Toch voelde ik me schuldig en vooral verdrietig.
Ik realiseerde mij dat deze geschiedenis pijnlijk is voor nazaten van slaven én de nazaten van kolonialen.

Laat het verleden het verleden zijn, laat het rusten.
Het is snel gezegd, en het lijkt redelijk, maar zo werkt het niet.

Ik herinner mij – na het bezoek aan het slavenmuseum - dat ik moest wachten voor een stoplicht. Voor mij was een bestelbusje van een Nederlandse aannemer. Namen, reclame, informatie, alles was in het Nederlands opgesteld. Ik bedacht me dat mijn Engelssprekende collega dit niet zou kunnen lezen. Hij zou niet weten dat dit een aannemersbedrijf was. Toen realiseerde ik mij pas goed dat de Nederlandse identiteit onlosmakelijk verbonden is met dit eiland. Zelfs al zou je alle Nederlandse invloeden weg doen, de taal, de Nederlanders zelf, je kunt het verleden nooit wegdoen. Het verleden maakt deel uit van je identiteit. Of je het nu leuk vindt of niet. Ze heeft je gevormd, ze heeft je gemaakt tot wie je bent.

                                       -0-0-0-0-0-0-0-0-0-

“Simon, zoon van Johannes, heb je mij lief?”
Drie keer wordt de vraag gesteld, drie keer geeft Petrus antwoord.
En drie keer bezegelt Jezus het antwoord van Petrus met een gezegde:
Weid mijn lammeren
Hoed mijn schapen
Weid mijn schapen.
Het is boetedoening en bevestiging ineen.

Drie keer wordt Petrus herinnerd aan het verraad dat hij pleegde.
Drie keer belijdt hij ook zijn geloof en vertrouwen, zijn hoop en zijn liefde voor zijn Heer. Door niet weg te lopen voor zijn verleden, zich niet te verdedigen of te verontschuldigen, maar het pijnlijk te erkennen als een gemis, een tekort, een duistere kant van hem zelf, wordt een nieuwe Petrus geboren. Petrus wordt de hoeder van de kudde van de Heer.
“Volg mij.”
Petrus wordt de erfgenaam van Abraham, Isaak en Jacob, van Jozef, Mozes, David en Jezus van Nazareth. Het gebeurde tijdens een wandeling, op Paasmorgen. En het werd een nieuwe dag.

En het werd een nieuwe dag…
Petrus heeft zich verzoend met de donkere kant van zich zelf.
Jezus geeft hem de kans om opnieuw ‘Ja’ te zeggen tegen de Openbaring van Israël.
Volmondig deze keer, gerijpt, doorleefd.

Dit is Pasen,
Dit is opstanding.
Je fouten, ze worden je niet ingewreven,
Je wordt geheeld, je wordt een heel mens, een mens uit één stuk.
Een mens die niet meer wegloopt voor de donkere kanten in jezelf, voor het duister dat je bedreigt.
Je wordt een betere versie van wie je was.

Verzoening kan niet zonder liefde.
Verzoening gaat de schuldvraag voorbij.
Alleen in het licht van de liefde kan het tekort worden geheeld.

‘Heb me lief’, zegt Jezus.
Heb dit lichaam lief.
Jezus, zoon van God, Gods belichaming op aarde.
Meer vraagt Jezus niet: ‘Heb me lief en leef uit mijn liefde.’
Amen.

 
terug
 
 
 
 

Kerkdienst o.l.v. Ds. M. Berends - van Waardenberg
datum en tijdstip 07-06-2020 om 10.00 uur
meer details

Kerkdienst o.l.v. Ds. C. Dahmen
datum en tijdstip 14-06-2020 om 10.00 uur
meer details

 
Actueel wijk 1:

Woord van bemoediging

Nieuwsbrief


Liturgie en preek

Aanmelden / afmelden mailinglist wijk 1 
 
Meeluisteren met:
Wijk I
Iedere zondag vanaf 10:00 uur.  

Wijk II
Iedere zondag vanaf 10:00 en 18:30 uur.

Is het driehoekje grijs? Dan kunt u proberen om de pagina te verversen. Wanneer deze grijs blijft is er geen uitzending.

Vanwege het coronavirus zendt wijk II de kerkdiensten tijdelijk ook live uit via YouTube. Klik HIER om naar de livestream te gaan.

 
contact:
info@hervormdberkenwoude.nl

Adres kerk:
Dorpsstraat 20
2825 BN Berkenwoude

 
ANBI
ANBI-gegevens. meer informatie
 
  Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.